“Şifa Mimarisi” kavramı, fiziksel ve psikolojik olarak iyileşmeye elverişli bir mimari alan yaratmakla ilgilidir. Bu kavram, ağırlıklı olarak, günlük olarak bu eşikleri aşan büyük bir insan akışının olduğu Sağlık Hizmetleri Mimarisi ile ilgilidir.

Sağlık hizmetleri mimarisinin tasarımı, karşılanması gereken birçok gereksinim ve uyulması gereken katı kurallar ve standartlar ile halihazırda karmaşıktır. Temel amaç, sadece hasta deneyimini değil, sağlık kuruluşunun personel, klinisyenler, yöneticiler ve ziyaretçiler de dahil olmak üzere tüm kullanıcılarının deneyimlerini içeren, iyileşme sürecinin öncüsü olan işlevsel ve sıhhi mekanlar yaratmaktır.

Doğa her zaman sağlıkla yakından ilişkili olmuştur ve şifa mimarisinin temel ilkelerinin çoğu, çevresel stresleri azaltan hoş ve sıcak bir atmosfer sağlamak için doğal unsurların entegrasyonuna dayanmaktadır. Bu düşüncenin temeli, 1984 yılında Roger Ulrich tarafından, doğaya bakan koğuşlardaki hastaların, özelliksiz bir tuğla duvara bakan koğuşlardaki hastalara kıyasla istatistiksel olarak anlamlı şekilde daha kısa hastanede kalış süresine sahip olduklarını ve ilaç kullanımının azaldığını gösteren bir çalışma ile ortaya atılmıştır. O zamandan beri, araştırmalar doğanın şifa mimarisinde anahtar bileşenlerden biri olduğunu kanıtlamaya devam etmiştir.

The Role of Architecture as a Healing Agent in New Generation Hospitals
Deva Maria Hospital, patient room, Burgas, Bulgaria

Açık Alanlars

Birçoğu için sağlık hizmetleri deneyimi, bekleme alanları ve resepsiyon gibi giriş seviyesi kurulumlarında başlar. Araştırmalar, tüm ortak alanların dış mekânın doğal etkilerine maruz kalan açık alanlar olarak tasarlanmasının, hastaların varışta stresli ve endişeli zihinlerini olumlu yönde etkilediğini göstermektedir.

Bol Günışığı

Hastalar genellikle sınırlı hareketle uzun süre odalarına kapatılır. Bu kaçınılmaz durum metabolik yollar üzerinde baskı oluşturur. Bununla birlikte, gün ışığının varlığı ile hasta, vücudun sirkadiyen ritmini daha iyi senkronize etmesini sağlayan günlük değişiklikleri tanıyabilecek ve böylece metabolizmadaki iyileşme sistemlerinin etkin bir şekilde çalışmasına izin verecektir.

The Role of Architecture as a Healing Agent in New Generation Hospitals
Deva Maria Hospital, Linear Accelerator Room, Burgas, Bulgaria

Malzeme Çeşitliliği

Sağlık hizmeti tasarımında yapı malzemeleri dikkatle seçilmelidir. Bir sıcaklık ve ev rahatlığı duygusuna denk olması gerekirken, aynı zamanda temiz tutulması ve bakımı da kolaydır. Araştırmalar, doğaya yakınlığı yansıtan malzemelerin hastalara daha çekici geldiğini ve farklı renklerin kullanılmasının onların zihniyetini etkileyen farklı duyguları başlatabildiğini göstermektedir. Örneğin, yeşilin tonları güvenlik ve emniyet duygusu uyandırabilirken, mavi insanı sakin ve dingin hissettirmektedir. Bu tür duygular hastaların iyileşme sürecini kolaylaştırır..

Doğa İle Bütünleşme

Doğayı şifa tesislerine entegre etmek terapötik ortamlar yaratır. Bu işlem fiziksel erişim yoluyla ya da su kütleleri, yeşillik ve gökyüzü gibi doğal unsurların cömert manzaralarını sağlayarak başarı ile gerçekleştirilebilir. Damlayan yağmur ve hafif esintiler gibi doğal olayları görmek, duymak ve hissetmek, şifalı bir ortam yaratmaya katkıda bulunabilir.

The Role of Architecture as a Healing Agent in New Generation Hospitals
Kahramanmaraş Doğa Hospital, patient room, Image © Quark Studio Architects

İyi Akustik

Sağlık tesisleri gürültülü bir ortam olmasıyla bilinir ve yüksek gürültü seviyeleri hastaların uyku ve dinlenme kalitesini olumsuz etkiler. Bu, stres seviyelerini artırabilir ve iyileşme hızını azaltabilir. Bunu engellemek için, dolaşım yolları optimize edilerek sağlık tesisleri tasarlanabilir ve hasta konaklama birimlerinin yoğun, merkezi bölümlerden uzakta yer aldığı ‘Sessiz Bölgeler’ oluşturulabilir.

Termal konfor, Aydınlatma ve Mahremiyetin Denetimi

Binanın tüm sakinlerine çevresel konfor sağlamak ve en önemlisi bu konforun kontrolünü sağlamak gerekir. Işıkların, sıcaklığın ve hatta panjurların/perdelerin yatak başı kontrolü ile oda düzenleri tasarlamak, iyileşme süreci üzerinde önemli ölçüde olumlu bir etki yapabilir

The Role of Architecture as a Healing Agent in New Generation Hospitals
Kahramanmaraş Doğa Hospital, lobby, Image © Quark Studio Architects

Deva Maria Hastanesi Ek Binası, Burgaz, Bulgaristan

Bulgaristan Burgaz Deva Maria Hastanesi Ek Binası tasarlanırken “Şifa Mimarisi” yol gösterici bir ilke olmuştur. Sağlıktan eğitime kadar birçok birimi olan bir eğitim hastanesi olarak Quark Studio Architects, bu binayı şeffaflık, güvenlik ve şifanın güçlü bir ifadesini iletmek için tasarladı.
İç mekanlar, beyaz ve boz kahverengi gibi nötr tonlar, ahşap duvar kaplaması, laminant parke ve yuvarlatılmış köşeler ile yumuşak ve insancıl bir ortam yaratacak şekilde dekore edilmiştir. Her alandaki geniş pencere pencereleri, iç mekanların gün boyunca iyi bir şekilde aydınlatılmasını sağlar ve geniş dış mekân manzarası sunar, böylece tedavi edici ve iyileştirici bir sağlık ortamı yaratır.

Kahramanmaraş Doğa Hastanesi, Kahramanmaraş, Turkey

Türünün ilk örneği olarak tasarlanan Maraş hastanesi, Quark Studio Architects tarafından birçok interaktif kamusal alan ve lüks özel alanlarla devam eden bir sağlık projesidir. Doğal unsurların manzarasına sahip iyi aydınlatılmış bekleme alanları, ziyaretçiler için minimum stres sağlar. Doğal bitkilerle süslenmiş ofisler ve diğer iç mekanlar, tüm gününü mekânda geçirenler için rahatlatıcı bir ortam yaratıyor. Yatak başı kontrollü hasta odaları, çevrenin kontrolünü yeniden kazanmalarını sağlar ve geniş pencere pencereleri, dışarının bolca manzarasını sunar. Yumuşak ahşap kaplamalar, siyah vurgulu boz kahverengi duvarlar, mermer karo kaplı banyolar ve doğal manzaraları betimleyen tablolar gibi malzeme paleti bir hastane için olağandışıdır ve hastanın hastanede olduğunu unutup sanki bir tatil köyündeymiş gibi hissetmesini sağlayan lüks standartlarla sonuçlanmıştır.

Sonuç

İyileştirme mimarisinin potansiyeli, bütünün parçalarının toplamından daha büyük olduğu akılda tutularak ortaya çıkarılabilir. Bu nedenle, şifa mimarisinin ilkelerini tıbbi standartlar ve prosedürlerle uyumlu olarak uygulamak son derece önemlidir. Şifa Mimarisinin etkili bir çalışması her zaman, tasarım yaklaşımı sağlık tesislerini sadece hastaları tedavi eden bir makine olarak değil, tüm kullanıcılar için bir şifa yeri olarak tanımaya başladığında başlar.

 

Referanslar